Pacifist zijn in nazi-Duitsland maakte je tot een verrader. Daarom besloot de grootvader van Anne Kjaer Bathel in 1933 samen met zijn gezin te vluchten. In Denemarken vonden ze een veilig onderkomen. "Als ze niet waren vertrokken, waren ze in een concentratiekamp beland en zou ik vandaag niet bestaan", zegt Anne.
Dat familieverhaal vormde het morele kompas van de 43-jarige Anne. Het zette haar aan om de vluchtelingen van vandaag te helpen hun professionele leven opnieuw op te bouwen en hun plaats te vinden in een nieuw land.
Ongeveer tien jaar geleden richtte Anne Kjaer Bathel mee ReDi op, een digitale integratieschool die vluchtelingen begeleidt naar werk in de technologiesector. Wat begon als een kleinschalig initiatief groeide uit tot een netwerk met vestigingen in Duitsland, Denemarken en Zweden. In totaal ondersteunde ReDi al meer dan 30.000 mensen met gratis opleidingen in programmeren en IT, aangevuld met loopbaanbegeleiding en mentoring. Dat verloopt in samenwerking met meer dan honderd bedrijven en publieke instellingen. In februari 2025 werd Anne bekroond als een van de zes laureaten van de Champions of Peace-prijs van Rotary.
Niet alleen haar familiegeschiedenis, maar ook Rotary zelf speelde een sleutelrol in haar wereldbeeld. Al op haar zestiende trok ze van haar geboorteland Noorwegen naar Australie voor een jongerenuitwisseling. Daar, herinnert Anne zich, begon ze te beseffen dat mensen met verschillende talen en culturen vreedzaam kunnen samenleven.
Op haar achttiende nam ze deel aan een RYLA-programma, georganiseerd op een Noorse militaire basis. "Ik herinner me een bijzonder intense discussie met een legergeneraal over het nut van de verplichte legerdienst. We waren het grondig oneens, maar wat me bijbleef, was dat we echt naar elkaar luisterden."
In 2010 volgde een volgende mijlpaal: Anne werd Rotary Peace Fellow en ging studeren aan de Christelijke Universiteit van Japan, waar ze onderzoek deed naar sociale innovatie. Haar masterthesis werkte ze later uit in de Verenigde Staten, in het hart van Silicon Valley.
Wanneer Duitsland in 2015 wordt geconfronteerd met een massale toestroom van vluchtelingen, voornamelijk uit Syrie, trekt Anne naar de opvangcentra om hun noden beter te begrijpen. "Daar ontmoette ik Mohammed, een Irakees met een bachelor in informatica van de universiteit van Bagdad. Hij wilde graag werken, maar had zelfs geen computer om zijn programmeervaardigheden te onderhouden." Anne en Mohammed raakten bevriend. Al snel sloten ook zijn vrienden zich aan, en vervolgens weer anderen. Wat begon als een informele leerkring, groeide uit tot een school die al deze mensen perspectief kon bieden. ReDi was geboren.
Anne (links) met enkele leerlingen uit Oekraine
Het aantal inschrijvingen bij ReDi volgt de geopolitieke realiteit. Na de machtsovername door de Taliban in augustus 2021 vonden veel Afghaanse vrouwen hun weg naar de school. In februari 2022, na de Russische inval in Oekraine, volgde opnieuw een sterke toeloop. "Op een bepaalde manier groeien wij wanneer de wereld in crisis is", stelt Anne vast. Met resultaat: 71% van de oud-studenten van ReDi werkt vandaag voltijds of volgt een universitaire opleiding. "Het is indrukwekkend om te zien hoe levens veranderen, maar ook hoe bedrijven diverser worden. Zelfs al is onze bijdrage bescheiden, de positieve impact is onmiskenbaar."
Doorheen de jaren breidde ReDi haar werking verder uit. Zo kwam er kinderopvang voor de kinderen van jonge moeders die lessen volgen. Dankzij een Global Grant van de Rotary Foundation krijgen die kinderen bovendien introductielessen informatica. Ambitie ontbreekt niet: ReDi wil in de komende vijf jaar een miljoen mensen opleiden in artificiele intelligentie.
Annes grootste wens blijft evenwel eenvoudig en diep menselijk: dat vrede terugkeert naar de landen van herkomst van haar studenten, zodat zij kunnen terugkeren met nieuwe kennis en kansen. "Dat is de wens van elke vluchteling. Niemand verlaat zijn land uit vrije wil. Men doet het om te ontsnappen aan de dood."
Bron: Rotary (US), februari 2026
