In het Braziliaanse district 4770 leidde de oprichting van Rc Uberaba-Girassol, de eerste Rotaryclub ter wereld die zich specifiek richt op neurodivergentie, al snel tot de oprichting van meerdere gelijkaardige clubs. Hun doel: mensen met autismespectrumstoornissen, ADHD en andere neurodivergente profielen, én hun families, ondersteunen en verbinden.
De naam “Girassol” – zonnebloem – verwijst naar het internationale symbool voor verborgen of niet-zichtbare handicaps. Bij de eerste inclusieve wandeltocht van de club, in september 2025, droegen deelnemers zonnebloemen en borden met woorden als inclusie, gelijkheid en respect. Wat toen nog een lokaal initiatief leek, groeide uit tot een bredere beweging.
Voor districtsgouverneur Fábio Fayad heeft het project ook een sterke persoonlijke dimensie. Kort nadat hij werd aangeduid als gouverneur kreeg zijn jonge zoon de diagnose autismespectrumstoornis. “Het was een volledig onbekende wereld voor ons”, vertelt hij. Hij overwoog zelfs zijn functie op te geven om zich volledig op zijn gezin te richten. Een gesprek met voormalig gouverneur Paulo Simões veranderde echter zijn perspectief. In plaats van afstand te nemen van Rotary, besloot Fayad net zijn engagement te gebruiken om iets op te bouwen rond neurodivergentie. “Het werd meer dan een Rotaryproject; het werd een levensmissie.”
Die missie kreeg verder vorm dankzij Keila Afonso, pedagoge, sociaal werker en zelf neurodivergent. Tijdens een Rotary-seminarie besloot ze voor het eerst openlijk over haar eigen situatie te spreken. Ze voelde zich eindelijk voldoende veilig om haar verhaal te delen. “Ik wilde dat mensen eerst Keila leerden kennen, mijn capaciteiten en mijn werk, en niet alleen mijn diagnose”, zegt ze. Toen Keila later overwoog Rotary te verlaten, overtuigde Fábio haar om mee de eerste Girassol-club op te richten. Samen met Paulo Simões en assistent-gouverneur Abadia Garcia bouwde ze in amper twee weken een groep van bijna veertig geïnteresseerden uit. De club bestaat uit neurodivergente personen, familieleden en professionals uit de sector. Voor de meesten is het hun eerste kennismaking met Rotary.
De focus ligt niet alleen op bewustmaking, maar ook op concrete ondersteuning. De club hielp inmiddels al ongeveer zeventig mensen naar gratis zorgtrajecten in publieke en private instellingen. Daarnaast biedt ze juridische begeleiding aan gezinnen die hun rechten willen kennen of ondersteuning zoeken.
Een ander belangrijk initiatief is het project Cuidar-se (“zorg dragen voor jezelf”), dat zich richt op de eigen leden van de club. “Tijdens onze bijeenkomsten beseften we dat ook zij nood hebben aan ondersteuning”, zegt Keila. Het succes bleef niet beperkt tot Uberaba. Intussen ontstonden al Girassol-clubs in verschillende andere steden in het district, waaronder Sacramento, Conceição das Alagoas, Araxá en Delta.
In Araxá leidt Suellen Lima, moeder van een autistische zoon, de lokale club. Haar persoonlijke ervaring bracht haar ertoe zich verder te specialiseren in neurodivergentie. “Diploma’s zijn belangrijk, maar ervaring zorgt ervoor dat je je volledig inzet”, zegt ze.
Parallel aan de groei van de clubs ontwikkelde district 4770 ook een ambitieus project via de Rotary Foundation: de installatie van 34 multisensoriële ruimtes in 28 steden. Deze therapeutische ruimtes, bedoeld voor scholen en gezondheidscentra, zullen jaarlijks naar schatting 10.000 kinderen ondersteunen.
Volgens de initiatiefnemers gaat het uiteindelijk om meer dan zorg alleen. Het gaat over luisteren, begrijpen en een veilige omgeving creëren waarin mensen zich gehoord voelen.
Fábio Fayad ziet de impact elke dag groeien. “Deze projecten zullen een enorme erfenis achterlaten voor anderen”, zegt hij. “Maar degene die misschien het meest veranderd is door dit alles, ben ikzelf.” En Keila droomt ondertussen verder: “We kunnen in elke stad een Girassol-club oprichten. Want we tonen mensen dat ze niet alleen zijn – en dat Rotary hen kan helpen.”
Bron: Rotary Brazil
